Letters and books

Letter by the First Ostrowiec Rebbe Meir Yechiel HaLevi

Letter by the First Ostrowiec Rebbe Meir Yechiel HaLevi, (Tsaddik who Fasted 40 Years) - Recommendation for his Disciple Rabbi Yissachar Tamar, Author of Ale Tamar on the Yerushalmi

Opening: $1,500
Sold for: $6,875
Including buyer's premium

Letter of recommendation to the rabbinate, signed by R. Meir Yechiel HaLevi of Ostrowiec, to R. Yissachar Tamar, author of the Ale Tamar series on the Talmud Yerushalmi. Ostrowiec [Poland], 1925.

Scribal writing with signature and stamp of the Rebbe. The ordination was given to his disciple, the renowned R. Yissachar Tamar, author of Ale Tamar on the Yerushalmi (seven volumes), who at that time served in the Breslau (Germany) rabbinate. In the letter, the rebbe writes that "…the prominent sharp and erudite Rabbi Yissachar son of R. Zvi Tamor of Częstochowa was ordained by leading Torah scholars and is fitting to fill the position of rabbi and posek in Jewish communities and can be relied upon as one of the important rabbis… I have heard men of truth lavishly praise this great rabbi… Ostrowiec, Tuesday of VaYetze 1925".

R. Meir Yechiel HaLevi Halstock Rabbi of Ostrowiec (1853-1928), prominent tsaddik and rabbi in Poland. Due to his asceticism and daily fasts, he became known as the "Rebbe who fasted 40 years". An outstanding Torah genius and holy person, he abstained from any material pleasure and for more than 40 years, was accustomed to fasting throughout the week to annul harsh decrees from the Jewish People and only ate a small meal at night. He had fixed routines for refraining from all mundane speech. His tearful prayers lasted many hours. During the week, he never removed his clothing and would abstain from enjoying music. Served as Rabbi of Skierniewice from 1880, in 1889 was appointed Rabbi of Ostrowiec. His fame drew thousands of Chassidim to Ostrowiec who came to learn from his holy conduct and to study Torah and Chassidism. Simple people also swarmed to his door with requests for blessing and deliverance. He was known for his genius and proficiency in all facets of Torah study as well as for his brilliant mathematical calculations in explaining Torah matters (compilations of these novellae were printed by his disciples in the Or Torah books). His son, R. Yechezkel Halstock, founded the Beit Meir chain of yeshivas in his memory, educating many students following the special methods of the Ostrovtza Rebbes.

His constant fasting sapped his strength and during his later years he was weak and ill. The trembling of his hands apparent in his signature on this letter, written about three years before his death, attest to his weakness and advanced age.

[1] leaf. 15.5 cm. Fair condition. Stains and wear. Tears slightly affecting text. Folding marks.

Collection of Books by Rabbi Uziel Meisels, Disciple of the Maggid of Mezeritch – Signatures and Stamps

Opening: $400
Sold for: $550
Including buyer's premium

Four books by R. Uziel Meisels of Ritshvol (Ryczywół), disciple of the Maggid of Mezeritch:

• Tiferet HaTzvi, on Tractate Beitzah, and novellae on Yoreh Deah. Zhovkva, 1803. First edition. Inside front board, interesting ex libris label of Yaakov Tzvi Yoskovitz, a survivor of the Łódź ghetto (and other stamps of his family on title page). Many open tears on first leaves and other leaves, repaired extensively with tape.

• Etz HaDaat Tov, novellae on Tractate Shabbat. Lviv, 1886. First edition. Signatures, stamps and ownership inscriptions.

• Tiferet Uziel – Etz HaDaat Tov, Chassidic homilies on the Bible and aggadot, Part II of Etz HaDaat Tov. Warsaw, 1863. First edition. Lacking [3] leaves with approbations and lengthy introduction. Ownership inscriptions on last page.

• Tiferet Uziel, Part I, on the Torah and Five Megillot, and Part II on the festivals, Neviim and Ketuvim. Bilgoraj, 1909. Two volumes. Copies of Rebbe of Skernevitz, with his signature on the margins of both title pages: "Yosef Tzvi son of the Rabbi of Skernevitz" – R. Yosef Tzvi Kalisch (1887-1957), of the Vorka Chassidic dynasty, served as Rabbi of Karczów and as the first Rabbi of Bnei Brak.

The author, R. Uziel Meisels (1744-1786), rabbi and yeshiva dean in Ostrovtza (Ostrowiec), Ritshvol (Ryczywół) and Neustadt (Nowe Miasto). He was acquainted with the Baal Shem Tov, and quotes his teachings in his books. After the latter's passing, he became a disciple of the Maggid of Mezeritch, and was a close friend of his disciples: R. Levi Yitzchak of Berditchev, R. Elimelech of Lizhensk, R. Zusha of Anipoli, and others.

4 books in 5 volumes. Size and condition vary. Stains. Worming and tears. New bindings. The books have not been thoroughly examined, and are being sold as is.

Be'er Moshe (Kozhnitz) – Lviv, 1858 – First Edition

Be'er Moshe (Kozhnitz) – Lviv, 1858 – First Edition

Opening: $400
Sold for: $1,125
Including buyer's premium

Be'er Moshe, Chassidic essays on the Torah portions, by Rebbe Moshe Elyakim Beri'a Hopstein of Kozhnitz. [Lviv, 1858]. First edition.

The author, Rebbe Moshe Elyakim Beri'a (1757?-1828), was a close disciple of his father, the Maggid of Kozhnitz, and of R. Zusha of Anipoli. R. Moshe shied away from the public eye his entire life. He remained unknown during his father's lifetime, and even after his father's passing, the Chassidim did not intend to accept his leadership, until the Chozeh of Lublin appointed him his father's successor as rebbe and maggid. R. Moshe served as maggid in Kozhnitz and Ostrovtza. In his first marriage, he was the son-in-law of R. Yehuda Leib HaKohen of Anipoli, author of Or HaGanuz, and in his second marriage of R. Elazar of Lizhensk, son of the Noam Elimelech. He authored other prominent works, including: Binat Moshe, Daat Moshe, VaYechal Moshe, Mateh Moshe, Kehilat Moshe, Tefillah LeMoshe, and others. In this book, as well as in his other works, he quotes extensively thoughts and traditions which he received from his father and other prominent Chassidic leaders.

The author's son, R. Elazar of Kozhnitz, writes regarding this book and its author in his book Likutei Mahara (on Psalm 119): "During the lifetime of my father, author of Be'er Moshe on the Torah, many rose to oppose him… saying that he is unable to learn, and only recites psalms, and they dubbed him 'Tehillim zoger' (one who recites Tehillim), and in terms of study they said he doesn't know what is written in the book; and when the book Be'er Moshe on the Torah was published, everyone was dumbfounded, and the mouth of those who speak lies was closed, and the whole world saw that he was brimming with Talmud, its commentaries, and Pilpul, encompassing almost the entire Torah".

[1], 188 leaves. Leaf 175 bound after leaf 176. 25 cm. Good condition. Stains and wear. Worming. New leather binding.

Stefansky Chassidut, no. 74.

Letter of Good Year Wishes from Rebbe Yechezkel HaLevi Halstock

Letter of Good Year Wishes from Rebbe Yechezkel HaLevi Halstock, Second Rebbe of Ostrovtza - Inowłódz, 1913

Opening: $700
Unsold

Letter handwritten and signed by Rebbe Yechezkel HaLevi Halstock, during his tenure as rabbi of Inowłódz (Poland). Inowłódz, Elul 1913.

Addressed to one of his disciples, the rebbe confirms the reception of his letter containing Torah thoughts, and promises to study it and write him a longer response in the future. The letter concludes with blessings for the new year, and is signed "Yechezkel HaLevi, rabbi of this community, son of the rebbe".

R. Yechezkel HaLevi Halstock, second Ostrovtza Rebbe (1887-1942, perished in the Holocaust), was the son of Rebbe Meir Yechiel HaLevi Rabbi of Ostrovtza ("the tzaddik who fasted for 40 years"). An outstanding Torah scholar and holy man. He served as rabbi of Inowłódz, Nasielsk and later as rebbe and rabbi of Ostrovtza. He founded the Beit Meir network of yeshivot, where many students studied following the special study method of the Ostrovtza rebbes - sharpness and erudition in all areas of Torah study. He and all his descendants (seven sons, daughters-in-law and grandchildren) were murdered in the Holocaust.

Postcard. 14 cm. Good-fair condition. Stains and creases. Postmarks.

Tur Choshen Mishpat and Yoreh De’ah 

Tur Choshen Mishpat and Yoreh De’ah – Many Glosses

Opening: $200
Sold for: $300
Including buyer's premium

Tur Choshen Mishpat, sections 1-2. Warsaw, 1868-1869 [two volumes], with: Tur Yoreh De’ah, section two [chapters 159-403]. Warsaw, 1867.

All three volumes contain many glosses in fine handwriting; dozens of glosses in volume Yoreh De’ah, majority lengthy and of significant erudite content. Stamps of “Rabbi Yechiel Reuven Mendelbaum” [author of Duda’ei Reuven, disciple of Rebbe Rabbi Yechezkel HaLevi Halstock of Ostrowiec; published Chidushim of his rabbi in book Meir Einei Chachamim], possibly author of glosses.

3 volumes, 39 cm. General condition good, dry and fragile paper. Stains, wear and tear. Damaged bindings.

Letter and Booklet - Land Acquisitions in Eretz Israel

Letter and Booklet - Land Acquisitions in Eretz Israel - Signed by Rabbi Yaakov Halevi Halstock, Rabbi of Ostrovtza

Opening: $400
Unsold

Two documents with the signatures of R. Yaakov Halevi Halstock, rabbi of Ostrowiec (Ostrovtza), son of the holy Rebbe Yechezkel Halevi Halstock of Ostrowiec.

* Handwritten authorization on the official stationary of the Beit Din of Ostrowiec (Kielce Voivodeship) regarding the acquisition of land in Eretz Israel by the "Avodat Yisrael" organization from Warsaw. On the margin is an authorization signed and stamped by R. "Yaakov Halevi Halstock", affirming that the document was signed in his presence. Nissan 1935.

* Membership booklet issued by the "Avodat Israel" organization in Warsaw - organization for the acquisition of land in Eretz Israel. With details filled in by hand and various signatures. One of the pages contains a document of sale between two members of the organization, with an authorization signed and stamped by R. "Yaakov Halevi Halstock". Shevat (January), 1934.

The holy R. Yaakov Halevi Halstock, son of Rebbe Yechezkel of Ostrowiec, and son-in-law of R. Nathan Nachum Hakohen Rabinowitz, Rebbe of Krimilow-Radomsko, was rabbi of Ostrowiec, where his father served as Rebbe. He was killed during the Holocaust with his wife Leah and their entire family.

The "Avodat Israel organization for the acquisition of land in Eretz Israel" was established by Rebbe Yisrael Eliezer Hopstein of Koznitz (Kozienice) and his followers in Warsaw. The organization merged with the "Nachalat Yaakov" organization of the chassidim of Jablonna, and together acquired the land on which Kfar Chassidim is built. "Avodat Israel", together with the "pioneer Rebbe" R. Yeshaya Shapira, and the chassidim of Piaseczno, also acquired land in the adjacent Kiryat Ata.

Letter: 22.5X15 cm. Fair condition. Tears and wear.

Wedding Invitation with Letter 

Wedding Invitation with Letter – From R. Yechezkel HaLevi Halstock, Second Rebbe of Ostrovtza – Warsaw, 1933

Opening: $500
Sold for: $3,500
Including buyer's premium

Printed invitation, with a letter handwritten, stamped and signed by Rebbe Yechezkel HaLevi Halstock of Ostrovtza (Ostrowiec Świętokrzyski). [Warsaw, Sivan] 1933.

Double leaf, with a printed invitation to the wedding of his son with the daughter of Rebbe Yitzchak Meir Danziger of Alexander.

On the second leaf, lengthy letter (approx. 20 lines), handwritten and signed by the rebbe, appealing for help with the wedding expenses.

R. Yechezkel HaLevi Halstock, second rebbe of Ostrovtza (1887-1942, perished in the Holocaust), was the son of Rebbe Meir Yechiel HaLevi Rabbi of Ostrovtza ("the tzaddik who fasted for 40 years"). An outstanding Torah scholar and holy man. He founded the Beit Meir network of yeshivot, where many students studied following the special study method of the Ostrovtza rebbes – sharpness and erudition in all areas of Torah study. He and all his descendants (seven sons, daughters-in-law and grandchildren) were murdered in the Holocaust.

Double leaf, including a handwritten page and a printed page. 22.5 cm. Good-fair condition. Stains, creases and folding marks. Handwritten inscriptions.

 kedem Auction House Ltd. (kedem-auctions.com)

Stryjeczny brat bohatera

Lejzor Leon Szpilman

 Stryjeczny brat bohatera "Pianisty". Jego losy również mogłyby posłużyć za scenariusz godny Oscara
Janusz Kędracki

Był stryjecznym bratem Władysława Szpilmana, o którym Roman Polański nakręcił nagrodzony Oscarem film "Pianista". Także grał na fortepianie.

Lejzor Leon Szpilman urodził się 18 kwietnia 1913 roku w Ostrowcu nad Kamienną, jak wówczas był nazywany Ostrowiec Świętokrzyski. W rodzinie o bogatych tradycjach muzycznych, dziadek Lejb grał na kontrabasie, ojciec Rivn na skrzypcach w orkiestrze.

Mieszkali w nieistniejącej już kamienicy u zbiegu obecnej alei 3 Maja i ulicy Kilińskiego. Już jako czterolatek zaczął się uczyć gry na pianinie, a w wieku dziewięciu lat został taperem, czyli akompaniował do niemych filmów w ostrowieckich iluzjonach. Jako nastolatek trafił też do kapeli klezmerskiej, z którą występował do wybuchu II wojny światowej i okupacji niemieckiej.

W getcie i z partyzantami w puszczy

Przed napaścią Niemiec miał przekonywać stryjecznego brata Władysława Szpilmana do opuszczenia Polski, ale w końcu obaj zostali. Brat, który przed wojną był pianistą w Polskim Radiu, znalazł się w warszawskim getcie, on w ostrowieckim.

Uczył tam jednego ze strażników gry na akordeonie. Dzięki temu przeżył, bo Niemiec ostrzegł go, kiedy w październiku 1942 roku rozpoczęła się likwidacja getta i wywożenie Żydów do obozu zagłady.

Z poślubioną już podczas wojny żoną Marią, zwaną Manią, uciekli z miasta. Przez kilka miesięcy przebywali z oddziałem partyzanckim w rejonie Puszczy Iłżeckiej.

Potem wrócili do Ostrowca, ukrywając się wraz z bratem Mani Stanisławem. Leon zaczął wtedy pisać dziennik.

– Pierwszy wpis pochodzi z marca 1943 roku, ostatni z lutego 1945. 190 kilka stron z notesików zapisanych maczkiem i szybko – informuje Hanna Fedorowicz, która rozszyfrowała trudne często do odczytania zapiski po polsku, przetłumaczyła na angielski i przygotowuje do wydania książkowego.

Dodaje, że to bardzo osobisty dokument, zawierający najbardziej intymne myśli.

– Leon czuł się odpowiedzialny za Manię, za jej brata. Miał niewyobrażalną odwagę, ale także bał się i martwił. Nie mógł im się przyznać do słabości, więc zapisywał do dziennika. Czasem po kilka razy dziennie, nawet co godzinę bardzo dokładnie notował, co przeżywał. Niektóre zapiski na dworze, podczas deszczu robił. Czasem są też przerwy, kilka dni, tydzień – podkreśla.

Fedorowicz zdradza, że w dzienniku opisanych zostało mnóstwo trudnych sytuacji. Niejednokrotnie zdarzało się, że Szpilman był bliski załamania.

– Prosił Boga, żeby na zawsze zasnąć. Wyszedł z domu, w którym się ukrywali, i szedł do baraku w obozie pracy, w którym Niemcy trzymali Żydów. Chciał zobaczyć się tam z siostrą. Przedtem ogolił się, ubrał pięknie. W pewnym momencie poczuł, że ktoś za nim idzie. Miał przy sobie pistolet. Świeżo wyczyszczony, bo śniło mu się, że się zaciął. „Pan Bóg mi otworzył usta" – zapisał. Kiedy tamten krzyknął „Halt!", on też zawołał „Halt!". Tamten znowu „Halt!", Leon też. Kiedy tamten trzeci raz powtórzył, powiedział do niego: „Słuchaj, przestańmy, bo obaj zginiemy". Tamten przestał – opowiada pani Hanna.

W komórce przy Denkowskiej

Najdłużej Leon z żoną i szwagrem ukrywał się w mieszkaniu przy ul. Denkowskiej, które wynajął dla nich jeden z polskich przyjaciół Henryk Wroński. – Leon płacił za czynsz, Wroński udawał, że tam mieszka. Kiedy wychodził, zamykał drzwi. Oni mogli wyjść przez boczne okienko – mówi Hanna Fedorowicz. Dodaje, że na początku tego ukrywania się Leon wychodził do miasta, czytał prasę, rozmawiał ze słuchającymi potajemnie radia, głównie o tym, kiedy wojna się może skończyć.

Żyli w ciągłym zagrożeniu. Bali się kaszleć, żeby ktoś nie usłyszał. Kiedy Niemcy przeszukiwali kolejne ulice i domy, musieli uciekać, cały dzień leżeli schowani w trawie.

Tuż przed wycofaniem się z Ostrowca niemieccy żołnierze zajęli dom przy ul. Denkowskiej. Leon z żoną i szwagrem skryli się w spiżarce, siedzieli tam całymi dniami, gdy było niebezpiecznie. Potem weszli głębiej, za spiżarkę do malutkiej komórki. Tam trzy osoby były tak ściśnięte razem, że ledwo mogły oddychać.

Kiedy nie mogli już wytrzymać z głodu, wyszedł w nocy i ukradł Niemcom chleb.

– Leon zapisał w dzienniku, że miał sen. Matka mu się przyśniła i powiedziała, że będzie dobrze – informuje Hanna Fedorowicz.

Napad na ocalałych z Holokaustu

Po wkroczeniu do Ostrowca Armii Czerwonej mogli wyjść z ukrycia. W marcu 1945 roku w domu przy ówczesnej ul. Radomskiej (obecnie ul. Sienkiewicza), gdzie mieszkali, wkroczyli uzbrojeni ludzie z poakowskiego podziemia. Zabili cztery przebywające tam osoby, kilka kolejnych ranili.

O przebiegu tego napadu pisze Joanna Tokarska-Bakir w artykule „Malarz i dziewczyna. Ostrowiec. 19 marca 1945". Cytuje m.in. zeznania Szpilmanów ze śledztwa. „Po dokonanym rabunku rzeczy wartościowych zwrócili się do wszystkich obecnych, żeby podawać nazwiska, i przy podawaniu nazwisk zaczęli strzelać" – zeznała Mania Szpilman.

„Obecna w domu Krongoldówna, która miała kennkartę na nazwisko Kwiatkowska, podała przybrane nazwisko. Ten najniższy blondyn mówi: co, Kwiatkowska? To pani jest Krongoldówna, kierowniczka fabryki Smołopapu! Druga, Szpiglówna, podała też przybrane nazwisko. Blondyn niski mówi: to pani Szpiglówna, i stara się pani o mieszkanie. Obecna w tym czasie przyjezdna żona doktora z Warszawy [Otylia Szrajer], która przyszła przenocować się, podała, że jest Polką, to śmiał się i pierwszą kulę dostała, i z miejsca została zabita. Po tym wypadku zabicia pierwszej osoby krzyknęli: »w tył zwrot!«, i zaczęli strzelać wszyscy. Kiedy wszyscy zostali już poprzewracani na podłodze, zabrali zrabowane rzeczy, wysoki powiedział: skończone, chodźmy. Wysoki był całym komendantem. Ta cała scena trwała 30 minut" – opisywał zbrodnię Leon Szpilman.

Szpilmanowie zostali ranni w tym napadzie. „Zgodnie ze świadectwem lekarskim wystawionym 25 maja 1946 r. przez kierownika Szpitala w Ostrowcu dr. Kwiatkowskiego, w dniach 19-29 marca 1945 Mania i Lejzor Leon Szpilmanowie przebywali na oddziale z rozpoznaniem przestrzału prawego ramienia jedno oraz przestrzału prawego barku drugie" – pisze Tokarska-Bakir.

Po wyjściu ze szpitala Leon rozpoznał na ulicy w Ostrowcu jednego z napastników, co doprowadziło do aresztowania także pozostałych. Dwóch z nich sąd wojskowy skazał w 1946 roku na karę śmierci, wyrok wykonano.

„Proszę o mieszkanie w moim domu"

Monika Pastuszko na swoim „blogu w budowie" cytuje pismo, jakie 12 kwietnia 1945 roku Leon Szpilman skierował do wydziału kwaterunkowego urzędu miasta: „uprzejmie proszę o przydzielenie mi mieszkania w moim własnym domu przy Aleji 3-go Maja nr. 1. Wymienione mieszkanie zajmowałem także w 1939 roku, a obecnie znajdzie tam pomieszczenie 5 osób (...) W czasie mego przebywania w szpitalu wprowadził się do wyżej wymienionego mieszkania nieprawnie obywatel C.".

Z dokumentu ostrowieckiego oddziału Centralnego Komitetu Żydów Polskich wynika, że nie czuł się też w Ostrowcu bezpiecznie. Groził mu na ulicy brat jednego z aresztowanych uczestników napadu i również „inni obywatele ostrowieccy" nie szczędzili gróźb. „Przeto celem zabezpieczenia swego życia ob. Szpilman zmuszony jest chwilowo Ostrowiec opuścić" – czytamy.

Wraz z żoną opuścił nie tylko Ostrowiec, ale i Polskę. Na stałe. W 1947 roku trafili do obozu dla wysiedlonych w Fürstenfeldbruck na terenie okupowanych wtedy przez zachodnich aliantów Niemiec.

Tam Szpilman skomponował „Rapsodię 1939-1945". Mówił, że ten utwór ma „przywodzić na myśl odgłosy wojny: strzały, płacz, wybuchy i radość z wyzwolenia".

– „Rapsodia" miała premierę w obozie Fürstenfeldbruck, grał znany zespół obozowy The Happy Boys – informuje Hanna Fedorowicz.

Granie utworu dla samego Szpilmana okazało się jednak zbyt bolesne. Dlatego w 1948 roku, gdy wraz z żoną i synem Lesem wyemigrował do Kanady, schował jego rękopis w walizce trzymanej w garażu w Toronto.

Wtedy także zmienił nazwisko na zanglicyzowaną formę Spellman, a imię skrócił do Leo. Powrócił natomiast do wykonywanego w Ostrowcu zawodu pianisty, zakładając Orkiestrę Leo Spellmana. Był to jeden z najlepszych w Toronto zespołów wykonujących muzykę taneczną.

Pod koniec ubiegłego wieku Spellman powrócił też do „Rapsodii". Do wydobycia z walizki tego utworu przyczynił się jego kuzyn Władysław Szpilman, bohater nagrodzonego Oscarem „Pianisty" Romana Polańskiego. Gdy organizatorzy koncertu w Muzeum Pamięci Holokaustu w Waszyngtonie zwrócili się do niego o pomoc w poszukiwaniu twórców tradycyjnej muzyki żydowskiej, polecił im stryjecznego brata Leo.

Amerykańska premiera „Rapsodii 1939-1945" miała miejsce w styczniu 2000 roku. Później utwór był wielokrotnie wykonywany w Stanach Zjednoczonych, został też wydany na płycie. Mający 96 lat Spellman nie brał bezpośrednio udziału w nagraniu, ale cały czas przebywał w studiu. – Grał na fortepianie codziennie do końca życia – podkreśla Hanna Fedorowicz.

Siedem tygodni przed śmiercią Leo Spellman był gościem specjalnym kanadyjskiej premiery „Rapsodii", która odbyła się w ramach Aszkenazy Festiwalu w Centrum Harbourfront w Toronto. Zmarł 24 października 2012 roku w wieku 99 lat.

Polska premiera jego „Rapsodii 1939-1945" odbyła się w Filharmonii Podkarpackiej w Rzeszowie 29 stycznia 2016 roku.

Film czeka na polską premierę

Trzy dni później ostrowieccy radni zdecydowali o nadaniu Leo Spellmanowi tytułu honorowego obywatela miasta. Jego urodzona już w Kanadzie córka Helene wspólnie z prezydentem Ostrowca Jarosławem Górczyńskim odsłoniła tablicę pamiątkową na budynku kina Etiuda.

15 czerwca 2022 roku, podczas Festiwalu Filmów Żydowskich w Toronto miała miejsce premiera filmu „The Rhapsody" o Leonie Szpilmanie i z jego udziałem. Opowiada w nim o swoich przeżyciach z czasu wojny.

Jak informuje Hanna Fedorowicz, film został dobrze przyjęty w Kanadzie. W listopadzie otrzymał nagrodę publiczności na festiwalu filmów żydowskich w Hongkongu.

Czy doczeka się polskiej premiery? – Jesteśmy zainteresowani jej zorganizowaniem – deklaruje Jacek Kowalczyk, dyrektor Miejskiego Centrum Kultury w Ostrowcu Świętokrzyskim.

Źródło: Ale Historia, Wyborcza Kielce, 29.01.2023

Złota historia NBA

"Los Angeles Lakers. Złota historia NBA"

Marcin Harasimowicz

2015

Str. 20

             [Sid Hartman, amerykański dziennikarz sportowy] Na jednej z imprez poznał Morrisa Chalfena, lokalnego speca od promocji zawodów w jeździe figurowej na lodzie, który z kolei przedstawił go Benowi Bergerowi. Ten lokalny biznesmen, człowiek niskiego wzrostu, z nieodłącznym cygarem, urodził się i wychował w Ostrowcu Świętokrzyskim, a w wieku 16 lat – było to w roku 1913 – wyemigrował do Minneapolis. Zaczynał od zera, ale dorobił się fortuny i z czasem ściągnął z Polski do Ameryki czterech swoich braci. W momencie, gdy poznał Hartmana [1947 r.], był już właścicielem sieci kin w Minnesocie i Dakocie Północnej oraz modnej restauracji w Minneapolis. Działał także prospołecznie – należał do rady miejscowego więzienia i wspierał resocjalizację. Systematycznie powiększał swój majątek. Chciał jednak zrobić coś więcej dla miasta, któremu był wdzięczny za otrzymaną szansę (po latach wydał autobiografię pod tytułem Thank You, America). Gdy więc Hartman zgłosił się do niego z konkretną propozycją – wysłuchał go z zainteresowaniem. Najpierw w miejscowej hali rozegrano na próbę mecz sparingowy pomiędzy Oshkosh All Stars a Sheboygan Redskins. Na imprezę przyszło ponad pięć tysięcy osób, co było oszałamiającym sukcesem. Widząc to, Bergen wręczył Hartmanowi książeczkę czekową i oznajmił: „Rób, co uważasz za stosowne”. Ten najpierw odkupił klub, a następnie ruszył w poszukiwanie zawodników. Wtedy sięgnął do czarnego notesu. W tamtych czasach scouting w koszykówce w ogóle nie istniał. Hartman znał się jednak dobrze z trenerami uniwersyteckimi, a ci po prostu mówili mu w tajemnicy, którzy zawodnicy są dobrzy i warto ich ściągnąć. Tak rozpoczęła się historia Lakers – najsłynniejszego zespołu w historii koszykówki. W stanie „dziesięciu tysięcy jezior”, skąd wzięła się nazwa. Dzięki pomysłowi amerykańskiego dziennikarza sportowego i za pieniądze należące do Polaka...

Beniamin Berger, źródło Wikipedia

Wpis dzięki Michałowi Górnemu.