Rodzina Cukierów

Rodzina Cukierów, Ostrowiec, ok. 1925

Chawa Cukier urodziła się w 1926 roku w Ostrowcu. Była córką Dawida i Pesy zd. Cukier. Eva miała siostry Nachę, Etlę, Libaę i braci Majera i Iceka. Rodzina Cukierów mieszkała pod adresem Rynek 18 (obecnie Rynek 17).

Chawa jako jedyna z rodziny ocalała z Holokaustu. Po wojnie wyemigrowała do USA. Zmieniła imię na Eva i nazwisko (po mężu) Singer. Napisała wiersz zamieszczony w Księdze pamięci z 1971 roku:

Surviving Child of Hitler's Regime

    There is a wound in my hear
    No medicine can heal it.
    With bitterness in the past
    And hunting memories for the future.
    No one in the world can be the judge
    For six million people, and the rest living?
    Half dead!
    May this book remind the world
    And generations to come
    That God is, but one
    And human power is none!

Eva Singer (Cukier) zmarła 25 maja 2026 roku.

Rodzina Wajnworclów

 Źródło: Yad Vashem Photo Colections

Stanisław Orzeł – literat

Stanisław Orzeł urodził się 19 marca 1911 roku w Chybicach (pow. Iłża), w Górach Świętokrzyskich. Był szóstym synem Jana i Józefy z domu Zieja, rodziny chłopskiej gospodarującej na pięciu morgach ziemi. Po ukończeniu czterech klas Szkoły Podstawowej w Chybicach odbył dwuletni kurs Preparandy Nauczycielskiej w Suchedniowie. W latach 1926-1931 roku uczęszczał do Seminarium Nauczycielskiego w Ostrowcu. W tym też mieście, przez dwa lata, był nauczycielem języka polskiego w szkole żydowskiej Mizrachi.

Stanisław Orzeł
tuż po ukończeniu Seminarium Nauczycielskiego
w Ostrowcu Świętokrzyskim.
Źródło: Tarnobrzeska Biblioteka Cyfrowa

W 1933 roku Orzeł wyjechał na Polesie. […]

Losy biednego chłopca ze wsi Chybice są tematem kolejnej powieści „Chmurne lata”, wydanej w 1956 roku. Główny bohater – parte parole autora – Stanisław Jastrząb, zmaga się z biedą i prześladowaniami ze strony bogatszych kolegów oraz nauczycieli podczas swojej nauki w seminarium w Osowcu [w rzeczywistości Ostrowcu]. […]

W książce „Chmurne lata” mamy szeroką panoramę środowiskową niewielkiego miasteczka, które na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych liczyło około 30 tys. mieszkańców, zdominowanych przez robotników i Żydów. Widzimy więc w tym tyglu kulturowym i etnicznym życie nauczycieli, uczniów, robotników, Żydów i rodzin mieszczańskich. [...]

Źródło: Jerzy Mazurek „Stanisław Orzeł – literat”

[w:] Stanisław Makulski „Księga żywota mego”, Warszawa 2020

 s. 43-51

Z Ostrowca