 |
Aron ha-kodesz (szafa ołtarzowa na rodały) na ścianie wschodniej,
fot. T. Rekwirowicz, l. 30 XX w. (zbiory MHA) |
 |
| Ściana zachodnia z krzesłem Eliasza, fot. T. Rekwirowicz, l. 30 XX w. (zbiory MHA) |
 |
| Drzwi synagogi w ścianie zachodniej, fot. T. Rekwirowicz, l. 30 XX w. (zbiory MHA) |
 |
| Malowidła na sklepieniu, fot. T. Rekwirowicz, l. 30 XX w. (zbiory MHA)
|
 |
| Żyrandole, w głębi aron ha-kodesz zakryty parochetem, fot. T. Rekwirowicz, l. 30 XX w. (zbiory MHA) |
 |
| Bima na lewo, w głębi ściana północna, fot. T. Rekwirowicz, l. 30 XX w. (zbiory MHA) |
 |
Bima z filarami podtrzymującymi sklepienie, w głębi narożnik północno-wschodni,
fot. T. Rekwirowicz, l. 30 XX w. (zbiory MHA) |
 |
| Parochet, fot. T. Rekwirowicz, l. 30 XX w. (zbiory MHA) |
 |
| Odblaśnica, fot. T. Rekwirowicz, l. 30 XX w. (zbiory MHA) |
 |
| Widok na kompleks synagogalny od strony skarpy, synagoga to ciemny budynek z dachem łamanym, fot. T. Rekwirowicz, l. 30 XX w. (zbiory MHA) |
 |
| Widok na ścianę południową, fot. T. Rekwirowicz, l. 30 XX w. (zbiory MHA) |
 |
| Widok na ścianę północną, fot. T. Rekwirowicz, l. 30 XX w. (zbiory MHA) |
W dokumentacji muzeum przechowywane są fotografie ukazujące ostrowiecką synagogę. Są to jedyne znane zdjęcia tego nieistniejącego zabytku. W różnych publikacjach dotyczących tematu żydowskiego dziedzictwa, z monumentalną pracą Marii i Kazimierza Piechotków „Bramy nieba” na czele, można spotkać omawiane dziś fotografie.
Nie wiemy czy wszystkie fotografie z cyklu powstały w jednym czasie. Najprawdopodobniej większość z nich pochodzi z 1932 roku, kiedy osiemnastowieczny budynek poddawany był renowacji. W tym czasie Zarząd Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w piśmie do Urzędu Wojewódzkiego, nadzorującego prace konserwatorskie, wspomina o wysłanych zdjęciach. Takie pochodzenie potwierdza cechujący je utylitarny charakter. Parę lat później w 1938 roku krajoznawczyni Maryla Żakowska opracowując malowidła synagogalne także mówi o dokumentacji fotograficznej. Niewykluczone jest także, że Tadeusz Rekwirowicz, autor fotografii synagogi, jak mało kto wrażliwy na zabytkową architekturę, wykonał je w ramach własnych krajoznawczych dokumentacji.
Na serię czarnobiałych fotografii składa się siedem zdjęć wnętrza synagogi, dwa ujęcia wybranego elementu i trzy widoki budynku z zewnątrz. Ograniczenia wynikające z charakteru obiektu – mało miejsca i mało światła – przekładają się na jakość zdjęć. Kadry są ciasne, ukazują małe fragmenty wnętrza, że na pierwszy rzut oka nie umiemy się zorientować w przestrzeni. Dodatkowo występują w nich silne kontrasty między zacienionymi zakamarkami a „przepalonymi” światłami w partii okien. Pomimo tych mankamentów fotografie te są bezcennym materiałem ukazującym bożnicę w momencie pełniła swych pierwotnych funkcji sakralnych. Zwraca uwagę oryginalne bogactwo zdobień, szczególnie misternie rzeźbiona ażurowa szafa ołtarzowa. Budynek został zniszczony w końcówce 1942 lub na początku 1943 roku.
Na niską jakość zdjęć wpływa także to, nie są one oryginalnymi odbitkami z epoki tylko kopiami wykonanymi trzydzieści lat później. Kopie ze szklanych negatywów wykonał nie ich autor, tylko ówczesny kierownik muzeum Wojciech Kotasiak, przy czym popełnił błąd, częsty przy takim działaniu - kilka ujęć zostało skopiowanych w odbiciu lustrzanym. Poniżej prezentujemy fotografie synagogi w poprawnym ułożeniu.
Opr. W. Mazan
.jpg)
