sobota, 13 czerwca 2026

C-dur

 […]

Niebawem znaleźli się w Ostrowcu i Żydzi z Łodzi i z innych miast polskich a nawet z Wiednia, którzy zostali tu przetransportowani. Zbierali się oni często w kawiarni albo w znanym i gościnnym domu dentysty, Malingera, gdzie nieraz przy fortepianie śpiewała pieśni polskie, rosyjskie i żydowskie córka gospodarzy – Janka. Bywał tam często m. in. dyrygent Filharmonii ŁódzkiejSewer Pietruszka z żoną. On to po utworzeniu getta, na jego terenie zorganizował z muzyków żydowskich – orkiestrę. Orkiestra ta gdzieś w sierpniu a może we wrześniu 1941 koncertowała, Janka Malinger śpiewała pieśni żydowskie a dziesięcioletnia dziewczynka grała koncert fortepianowy C-dur Mozarta. Na zakończenie orkiestra odebrała hatikwę – hymn narodowy żydowski. Okoliczności w jakich koncert się odbywał, jego młodzi soliści, nastrój samej muzyki poruszyły do głębi zamkniętych w obozie słuchaczy i niejedną łzę wycisnęły. 

[…]

Na podstawie materiałów L. Trzcińskiego opr. Aleksander Biliński



środa, 10 czerwca 2026

Biogram

 Abram (Adam) Jeleń, ur. 23 września (października) 1889 w Suwałkach, s. Sendera i Gieny. Medycynę studiował we Wrocławiu i Saratowie. Uczestnik I wojny światowej (1915-1918 w armii rosyjskiej, m.in. młodszy, później starszy lekarz 302. pp), z Rosji do Polski powrócił w 1922. Lekarz dermatolog i pediatra, w 1926 w zarządzie ostrowieckiej Kasy Chorych, w 1933 ordynator Oddziału Wewnętrznego Szpitala w Ostrowcu. Prawdopodobnie przydzielony do kadry zapasowej 9. Szpitala Okręgowego, do września 1939 mieszkał i pracował w Ostrowcu Św. W nieznanych okolicznościach wzięty do niewoli sowieckiej, prawdopodobnie zamordowany w Katyniu (Katyń. Księga Cmentarna…, T. Kryska-Karski, Z. Peszkowski i S. Zdrojewski oraz J. Tucholski utożsamiają go z mjr Kazimierzem Jeleniem, ur. 27 stycznia 1888 w Osownie, s. Macieja).

Źródło: M. Wójcicki Ostrowczanie wśród ofiar zbrodni katyńskiej [w:] "Rocznik Muzealny", Ostrowiec Świętokrzyski 2000, t. 3, s. 209.

środa, 3 czerwca 2026

poniedziałek, 25 maja 2026

Blajbergowie

 

Rodzina Blajbergów,
stoją od lewej: Majer, Lola, Jerechmiel,
siedzą: Chana, Hilusz, Ada/Etale i Salomon,
fot. Szmul Muszkies,
Ostrowiec, 1938 r.


czwartek, 21 maja 2026

Eścia i Hilusz


Eścia (Estera) i Hilusz (Hilel) Blajberg,
Purim [?],Ostrowiec, l. 30. XX w.

Źródło: Jews of Ostrowiec