poniedziałek, 20 lipca 2026

Rodzina Cukierów

Rodzina Cukierów, Ostrowiec, ok. 1925

Chawa Cukier urodziła się w 1926 roku w Ostrowcu. Była córką Dawida i Pesy zd. Cukier. Eva miała siostry Nachę, Etlę, Libaę i braci Majera i Iceka. Rodzina Cukierów mieszkała pod adresem Rynek 18 (obecnie Rynek 17).




Chawa jako jedyna z rodziny ocalała z Holokaustu. Po wojnie wyemigrowała do USA. Zmieniła imię na Eva i nazwisko (po mężu) Singer. Napisała wiersz zamieszczony w Księdze pamięci z 1971 roku:

Surviving Child of Hitler's Regime

    There is a wound in my hear
    No medicine can heal it.
    With bitterness in the past
    And hunting memories for the future.
    No one in the world can be the judge
    For six million people, and the rest living?
    Half dead!
    May this book remind the world
    And generations to come
    That God is, but one
    And human power is none!

Eva Singer (Cukier) zmarła 25 maja 2026 roku.

czwartek, 16 lipca 2026

sobota, 11 lipca 2026

Świadek Jan Obara

 


Źródło: Krzysztof Gębura, O czym szumi bór, Bór Kunowski 2024, s.28-29

piątek, 3 lipca 2026

Boisko sportowe

 Na odwrocie: Widok z obecnego pokoju nauczycielskiego na wzorowo urządzone boisko sportowe,
fot. Stefan Tatarski, 1938 r.

sobota, 20 czerwca 2026

sobota, 13 czerwca 2026

C-dur

 […]

Niebawem znaleźli się w Ostrowcu i Żydzi z Łodzi i z innych miast polskich a nawet z Wiednia, którzy zostali tu przetransportowani. Zbierali się oni często w kawiarni albo w znanym i gościnnym domu dentysty, Malingera, gdzie nieraz przy fortepianie śpiewała pieśni polskie, rosyjskie i żydowskie córka gospodarzy – Janka. Bywał tam często m. in. dyrygent Filharmonii ŁódzkiejSewer Pietruszka z żoną. On to po utworzeniu getta, na jego terenie zorganizował z muzyków żydowskich – orkiestrę. Orkiestra ta gdzieś w sierpniu a może we wrześniu 1941 koncertowała, Janka Malinger śpiewała pieśni żydowskie a dziesięcioletnia dziewczynka grała koncert fortepianowy C-dur Mozarta. Na zakończenie orkiestra odebrała hatikwę – hymn narodowy żydowski. Okoliczności w jakich koncert się odbywał, jego młodzi soliści, nastrój samej muzyki poruszyły do głębi zamkniętych w obozie słuchaczy i niejedną łzę wycisnęły. 

[…]

Na podstawie materiałów L. Trzcińskiego opr. Aleksander Biliński



środa, 10 czerwca 2026

Biogram

 Abram (Adam) Jeleń, ur. 23 września (października) 1889 w Suwałkach, s. Sendera i Gieny. Medycynę studiował we Wrocławiu i Saratowie. Uczestnik I wojny światowej (1915-1918 w armii rosyjskiej, m.in. młodszy, później starszy lekarz 302. pp), z Rosji do Polski powrócił w 1922. Lekarz dermatolog i pediatra, w 1926 w zarządzie ostrowieckiej Kasy Chorych, w 1933 ordynator Oddziału Wewnętrznego Szpitala w Ostrowcu. Prawdopodobnie przydzielony do kadry zapasowej 9. Szpitala Okręgowego, do września 1939 mieszkał i pracował w Ostrowcu Św. W nieznanych okolicznościach wzięty do niewoli sowieckiej, prawdopodobnie zamordowany w Katyniu (Katyń. Księga Cmentarna…, T. Kryska-Karski, Z. Peszkowski i S. Zdrojewski oraz J. Tucholski utożsamiają go z mjr Kazimierzem Jeleniem, ur. 27 stycznia 1888 w Osownie, s. Macieja).

Źródło: M. Wójcicki Ostrowczanie wśród ofiar zbrodni katyńskiej [w:] "Rocznik Muzealny", Ostrowiec Świętokrzyski 2000, t. 3, s. 209.

środa, 3 czerwca 2026

poniedziałek, 25 maja 2026

Blajbergowie

 

Rodzina Blajbergów,
stoją od lewej: Majer, Lola, Jerechmiel,
siedzą: Chana, Hilusz, Ada/Etale i Salomon,
fot. Szmul Muszkies,
Ostrowiec, 1938 r.


czwartek, 21 maja 2026

Eścia i Hilusz


Eścia (Estera) i Hilusz (Hilel) Blajberg,
Purim [?],Ostrowiec, l. 30. XX w.

Źródło: Jews of Ostrowiec